Η Μυτιλήνη

Μυτιλήνη

Ανάμεσα σε Δύση και Ανατολή βρίσκεται, το λαμπρότερο από τα “διαμάντια” του Αιγαίου Πελάγους, που δικαίως έχει χαρακτηρισθεί ως το “νησί της Αρμονίας και της Ομορφιάς”, η Λέσβος, που πολλοί την γνωρίζουν με το όνομα Μυτιλήνη, λόγω της ομώνυμης πρωτεύουσάς του. Το ιδιαίτερο, το πρωτόγνωρο, το ενδιαφέρον αποκαλύπτεται όταν ζήσει κάποιος στη Λέσβο και “χαθεί” μέσα στο παρόν της… Όποιος ξεκινάει να περιγράψει με δύο λόγια τη Λέσβο συνήθως δυσκολεύεται. Κι αυτό γιατί το νησί δεν έχει μόνο έναν παρονομαστή ελκυστικότητας όπως πολλά άλλα τουριστικά νησιά. Είναι ένα ψηφιδωτό αξιοθέατων, με πολλές και μοναδικές φυσικές ομορφιές, σπάνια γεωλογικά μνημεία, τρομακτικές εναλλαγές στα τοπία του, καταπληκτικούς αρχαιολογικούς θησαυρούς, οικισμούς εξαίρετου αρχιτεκτονικού κάλλους, υγροβιότοπους, πεζοπορικές διαδρομές, μουσεία σημαντικότατης αξίας, ξεχωριστή τοπική κουζίνα, ζωντανά παγανιστικά δρώμενα, προσκυνήματα γνωστά σε όλη τη χώρα. Όλα αυτά κι άλλα πολλά, κάνουν όσους έρχονται στο νησί να το ερωτεύονται και να μιλούν με τα καλύτερα λόγια γι’ αυτό.
Εντυπωσιακά στοιχεία του νησιού είναι οι πολλές θερμές πηγές του – το ένα τέταρτο των ιαματικών πηγών της χώρας βρίσκεται εδώ – οι υγροβιότοποί του με τα χιλιάδες ενδημικά και αποδημητικά πουλιά και αμφίβια, το μοναδικό μνημείο του Απολιθωμένου Δάσους, τα πασίγνωστα σε όλη τη χώρα μοναστήρια (όπως του Αγίου Ραφαήλ και του Ταξιάρχη στο Μανταμάδο) και προσκυνήματά του, τα λατρευτικά δρώμενα (όπου η χριστιανική πίστη συνυπάρχει με τον παγανισμό), και βέβαια η ζώσα πνευματική του παράδοση διαρκώς παρούσα μέσα από παντοειδείς εκδηλώσεις ακόμα και στα πιο μικρά χωριά.
Λέσβος, το νησί που προίκισε η φύση και αγάπησαν οι άνθρωποι.

Γεωγραφία

Η Λέσβος βρίσκεται απέναντι από τις Τουρκικές ακτές και έχει δύο κόλπους. Ο μεγαλύτερος κόλπος είναι της Καλλονής και ο μικρότερος της Γέρας.

Το σχήμα της Λέσβου είναι τριγωνικό. Η ποικιλότητα του φυσικού περιβάλλοντος είναι ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της Λέσβου. Η μορφολογία της ενδοχώρας είναι ημιορεινή, τραχιά και ανώμαλη. Τα δύο ψηλότερα βουνά είναι ο Όλυμπος Λέσβου (968 μ.) στα νότια και ο Λεπέτυμνος (969 μ.) στα βορειοανατολικά. Ανάμεσά τους εκτείνονται λόφοι μεσαίου υψομέτρου. Σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στα περισσότερα ελληνικά νησιά, οι προεξέχοντες βράχοι δεν είναι ασβεστολιθικοί, αλλά κυρίως ηφαιστειακοί, με μια ροπή προς τα περισσότερο όξινα εδάφη. Αυτό περιορίζει ελαφρώς τη χλωρίδα του νησιού, αλλά δημιουργεί ένα όμορφο και πολυποίκιλο τοπίο, με πολλά ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά.

Το υδρογραφικό δίκτυο της Λέσβου αποτελείται από μικρούς χειμάρρους, ορισμένοι από τους οποίους διατηρούν συνεχή ροή. Σε συνδυασμό με τις πολυάριθμες πηγές, δημιουργείται έτσι ένα ιδιαίτερο μικροκλίμα, που ευνοεί την ανάπτυξη πυκνής υδρόβιας βλάστησης. Οι πεδινές εκτάσεις σχηματίζονται κοντά στα παράλια, με κυριότερες τις πεδιάδες της Καλλονής, του Πολιχνίτου, της Ερεσού και της Γέρας. Οι ακτές της Λέσβου εμφανίζουν πλούσιο διαμελισμό και χαρακτηρίζονται, στα νότια, από τον σχηματισμό δύο μεγάλων εγκολπώσεων με πολύ στενές εισόδους, τον κόλπο της Γέρας και τον κόλπο της Καλλονής. Ο κόλπος της Καλλονής είναι ο μεγαλύτερος, με έκταση που υπολογίζεται στα 110 τετραγωνικά χιλιόμετρα και μέσο βάθος δέκα μέτρων. Συνδέεται με το Αιγαίο μέσω ενός στενού διαύλου μήκους τεσσάρων χιλιομέτρων. Στις όχθες του βρίσκονται αλυκές και υγροβιότοποι. Χαρακτηρίζεται ως αβαθής ημίκλειστος. Ο κόλπος της Γέρας είναι στο ανατολικό άκρο του νησιού και έχει έκταση 42 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Κατά μήκος των ακτών του έχουν σχηματιστεί υφάλμυρα έλη.

Δείτε το χρονολόγιο

Το συγκεκριμένο υλικό παρουσιάζει ειδικό ερευνητικό ενδιαφέρον, καθώς εμπεριέχει πλήθος πληροφοριών, σχετικά με την εξέλιξη και διαμόρφωση της σύγχρονης αστικής πραγματικότητας, τις δημογραφικές και ιστορικές διαδρομές, αλλά και τις πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές πραγματικότητες της Μυτιλήνης του 20ού αιώνα.